1927: Bilgəhdə zəfəran sovxozu

Bakının 1843-cü il gerbində iki şey vardı: liman üçün lövbər və ticarət üçün çiçəkləmiş zəfəran daşıyan dəvə. Bu, şəhərin nə ilə tanındığını göstərən rəsmi sənəddir.

XIX əsrdə Abşerondan hər il minə yaxın pud — təxminən on altı ton — zəfəran çıxıb qonşu ölkələrə gedirdi. 1927-ci ildə Bilgəhdə «Zəfəran» adlı sovxoz quruldu. Maştağa və Şüvəlan da eyni işi gördü.

Niyə məhz bu üç kənd

Crocus sativus soğanağı suyu sevmir. Abşeronun qumlu torpağı suyu saxlamır, hava quru, payız isə uzundur — soğanaq üçün nadir dərəcədə uyğun şərait. Eyni bitki rütubətli torpaqda çürüyür.

Nə oldu

Sovet dövrünün sonunda becərmə demək olar dayandı. Sahələr bölündü, soğanaqlar itdi, bilik isə yaşlı adamların yaddaşında qaldı. Yenidən başlamaq üçün nə texnologiya lazım idi, nə də icazə — sadəcə soğanaq və on gün.